Heikant: van heide en vlas naar modern dorp

HEIKANT is nog een jong dorp. De naam Heikant komt pas voor in de 19e eeuw toen het als wijk B deel ging uitmaken van de gemeente Sint Jansteen. Voor die tijd viel het onder het bestuur van het Hulsterambacht en stond bekend als De Wilde Landen. De Wilde Landen lagen op een zandrug en de mensen die er toen woonden hielden daardoor bij overstromingen meestal wel droge voeten. Het dorp is ontstaan vanuit drie 17e-eeuwse, op de rand van de zandrug liggende, kernen genaamd de Driehoefijzers, de Sterre en de Magdalene met samen minder dan 100 inwoners. Het achterliggende gebied bestond toen nog voornamelijk uit bos en heide.

Tot diep in de 18e eeuw was het vanwege allerlei oorlogen frontgebied dat veel te lijden had van plunderende, meest Franse, legerbendes, en de veelvuldige overstromingen en inundaties van de aangrenzende polders waar de landbouw plaatsvond.

In de 19e eeuw braken rustiger tijden aan en werden de ontginning van de Wilde Landen en de exploitatie van de omliggende polders ter hand genomen. De heide was daardoor tegen het midden van de eeuw volledig verdwenen. De bevolking van Heikant vertienvoudigde door toestroom van meest Belgische landarbeiders. Maar door verschillende crises in de landbouw zoals de aardappelziekte rond 1845 en de landbouwcrisis van 1870, was het leven er allesbehalve gemakkelijk en heerste er soms bittere armoede. Als onderdeel van het boerenbedrijf was er in voorgaande eeuwen altijd vlasverbouw geweest maar gedwongen door de toenemende werkloosheid richtten de landarbeiders vanaf het laatste kwart van de 19e eeuw zich meer en meer op de vlasverwerking. De vlasnijverheid kreeg met name een impuls door de kennis en ervaring van Belgische vlassers die in de Eerste Wereldoorlog de grens over vluchtten. De grensstreek rond Sint Jansteen, Heikant en Koewacht ontwikkelde zich daardoor tot het grootste vlasnijverheidsgebied in Nederland. Het vlas werd geteeld in de polders en verwerkt op de “vaogen” in de Wildelanden en in de Schommeling. Vanaf 1950 ging het door de toenemende internationale concurrentie en de komst van kunstvezels snel bergafwaarts in het vlas. Midden jaren 60 waren er van de 100 Heikantse vlassers nog slechts enkelen over. Veel vlassers vonden nu echter werk in de industrie in de Kanaalzone. Heikant heeft zich sindsdien ontwikkeld tot het huidige, moderne forensendorp.

Wie wat meer wil weten over Heikant en de geschiedenis van het dorp en zijn inwoners, kan daarvoor een berichtje sturen naar het adres boekheikant@delta.nl..

Met de medewerking en inzet van veel Heikantenaren is het afgelopen jaar flink gewerkt om een boek over Heikant samen te stellen. Dat boek is nu bijna klaar!

Het boek bestaat uit drie delen:

• Deel I beschrijft de geschiedenis van Heikant vanaf de ijstijden tot aan heden
• Deel II gaat dieper in op een vijftiental onderwerpen zoals de vlasnijverheid, de oprichting van de school en de parochie, het verenigingsleven, de vele cafés, de Heikantse sportlieden en nog veel meer
• In Deel III tenslotte komen ruim 50 Heikantenaren zelf aan het woord en vertellen over het dorp en hun eigen geschiedenis

Het boek zal verschijnen in handig B5 formaat met hard kaft en in kleur. Het telt ongeveer 400 rijk geïllustreerde pagina’s.

De uitreiking is gepland op zaterdag 11 april in Het Heike om 14.00 uur.

Indien U geïnteresseerd bent in het boek kunt U het bestellen door overmaking van €30 per boek op uiterlijk 15 februari 2026 op rekeningnummer:

NL31 INGB 0113 0736 23 ten name van AJ Heuvelsland

Graag ook bij de bestelling even uw adres en telefoonnummer vermelden.

Door een grote bestelling te plaatsen kunnen wij de prijs beperkt houden.
Bij een eventuele nabestelling zal deze daarom hoger uitvallen.