Zeeuws Weerzien : Sara Burgerhart op een schoolavondje

Columnist Peter Verdurmen bladert door zijn examenboek HBS-B van bijna zestig jaar geleden en hij verbaast zich over de onderwerpen die voor het opstel Nederlands werden gegeven.

door Peter Verdurmen

Wie wat bewaart, die heeft wat. Het boek, gebonden, met een lichtblauwe kaft, was een uitgave van Wolters-Noordhoff. De 347 pagina’s tellende pil was samengesteld door twee hooggeleerde heren, ir. D.J. Kruijtbosch en ir. S.J. Richter. ‘Schriftelijke opgaven van het eindexamen H.B.S.-B’ luidt de titel. Leuker konden de twee het niet maken.

Ik blader er nog eens door. Algebra, stereometrie, goniometrie, analytische meetkunde, natuurkunde, scheikunde, de opgaven doen je duizelen. Wie exact koos, had ook nog Nederlands, Frans, Duits en Engels op het eindexamen. Voor de meeste B’ers waren de vertaalteksten een crime. ‘Aujourd’hui, Zola lui offre mieux qu’un appui et mieux qu’un refuge: il l’entraîne vers un domaine enchanté’ (uit eindexamen Frans, 1965).

Dan was het ‘makkie’ gehalte van het opstel Nederlands een stuk hoger.

Met tien onderwerpen viel er genoeg te kiezen. In 1964 zag de wereld er nog heel anders uit. Zou onderwerp nummer één, het citaat van John F. Kennedy ‘Van de vele trekken die de volken van de Verenigde Staten en Sovjet-Unie gemeen hebben, is er geen sterker dan ons beider afkeer van de oorlog’, de hbs’ers van toen geïnspireerd hebben? 

Of misschien kozen ze voor ‘De chemische industrie en de volksgezondheid’, keuzeonderwerp nummer twee. 

Een issue

Van het journaille hadden de examenmakers 58 jaar geleden blijkbaar geen al te hoge pet op: ‘Journalistiek en discretie’ was toen ook al een issue. Ik ben benieuwd met welke ideeën de leerlingen kwamen die kozen voor het onderwerp ‘Hedendaagse woningbouw, een probleem en zijn oplossingen’.

Hadden de samenstellers misschien een glazen bol? Onderwerp nummer 9: ‘De moderne communicatiemiddelen brengen ons dichter bij elkaar, maar onze buren kennen wij nauwelijks’. Kunnen ze zó weer gebruiken.

Beroemd schrijfster

Het jaar daarop, Beatlemania was op zijn hoogtepunt, werd een link gelegd met een beroemd schrijfster uit de 18e eeuw: ‘Als Sara Burgerhart eens een schoolavond in 1965 kon meemaken, wat zouden haar indrukken en gevoelens zijn.’ 

Ik ben benieuwd.