Apropos: Oh Amadeo, het is oorlog in Zeeuws Ossenisse!

Elk jaar speelt zich hetzelfde scenario af in het leven van Amadeo.Hij is geboren op een negentiende februari op de houten mezzanine in het schuurtje dat paalt aan het huis op de Lage Weg in Ossenisse. Samen met hem beviel zijn moeder van 2 broertjes en drie zusjes. De velden achter het huis lagen op dat moment vol sneeuw. De vloer van het schuurtje is geplaveid met een mengeling van afgedane tegels, die schots en scheefliggen en waarvan de meesten in veel stukken verbrokkeld zijn.Tegen de bakstenen muren staat allerlei bouwmateriaal opgestapeld: dakpannen, isolatiemateriaal en nog veel meer. Op een versleten houten magazijnrek zijn bloempotten in allerlei maten netjes gerangschikt. Sommigen zijn leeg en passen mooi in elkaar, anderen gevuld met uitgedroogde aarde.Er liggen ook oude plastieken boodschappentassen, waarvan de moeder van Amadeo, een eenjarige bruine rat, dankbaar gebruik heeft gemaakt om boven een warm nest te bouwen voor haar gezinnetje. Nest, dat samengesteld is uit een bonte mengeling van zachte bouwstenen is stevig verankerd aan het droge hout, dat de bewoners van het huis bewaren. Amadeo is nu een tweejarige bruine rat en controleert 3 nesten op zijn geboortemezzanine. Alles tezamen leven er wel 20 ratten op die plek: Amadeo, drie volwassen vrouwtjes en alle kindjes. Tegen valavond en ’s nachts trekken de volwassen ratten erop uit om voedsel te zoeken, dat overal voorhanden is. Op de velden vinden ze graantjes, bieten, aardappelen en nog veel meer lekkers. Achtergelaten vuilniszakken worden opengereten. Veelal dringen ze op acrobatische wijze binnen in de huizen om daar een overvloed aan voedsel, dat ze vinden in voorraadkasten en vuilnisbakken, te verorberen. Zo houden de moeders zich sterk om voldoende melk te produceren om de allerkleinste kindjes te kunnen blijven zogen. Voor de ietwat groteren kauwen ze het voedsel voor tot een zachte brij. De grootste broers en zussen krijgen echte brokken, die mama tussen de kaken heeft verzameld en uit de mond tovert. Amadeo heeft zo zijn voorkeuren wat foerageren betreft: aan de overkant van de Lage Weg in de richting van Zeedorp staat er een huis waar de bewoners, vooral in de winter, allerlei lekkers voor de vogels in de tuin gooien. In gezelschap van de moeders van zijn kinderen steekt hij vliegensvlug de straat over om zich die schat aan voedsel eigen te maken. Ze proppen daarenboven gulzig de mond vol tot de kaken bol staan met proviand voor de kids om zo, ietwat slomer nu, terug te keren naar hun veilige nesten. Zo verloopt het leven van Amadeo als een routine. De zoektocht naar voedsel en het jaarlijks opfleuren van zijn nesten op de mezzanine in Ossenisse zijn de kern van zijn bestaan.

door Hans Antonneau

Dit jaar gebeurt er iets uitzonderlijks, waar hij niet op gerekend heeft. De Lage Weg ligt open. Om een of andere duistere reden voor de logica van een rat is de bestrating verwijderd. Wat er nu ligt is een voor ratten moeilijk begaanbaar parcours van zand en steentjes met multipele diepe plassen, die elke dag van locatie veranderen. Tot overmaat van ramp razen er de ganse dag allerlei lawaaierige onbekende dieren aan een rotvaart door de modder. Deze combinatie maakt het levensgevaarlijk voor ratten om de Lage Weg nog over te steken. Onder leiding van Amadeo beslissen de ratten om hun domein te verkleinen tot deze niet te verstane aanval op hun privacy ten einde komt en de straat terug begaanbaar wordt.

Tijdens dezelfde periode van de inkrimping van het foerageringsgebied gebeurt er iets dat Amadeo en zijn gemeenschap erg laat schrikken. De lage Weg lijkt wel in oorlog.
Op een namiddag ligt de ganse groep uit te rusten in de nesten op de mezzanine. De moeders zogen hun kindjes en Amadeo houdt de wacht. Plots ziet hij het gezicht van een mens boven de ingang verschijnen. Het gezicht kijkt van links naar rechts over de houten blokken heen, maar heeft duidelijk de nesten nog niet in de gaten. Langzaam stijgt het hoofd op tot er zich een zware laars inplant op de eerste balk aan de ingang van het rattenparadijs. Het hoofd strekt zijn been en nu staat er een mens helemaal rechtop vlakbij de woonst van de rattenfamilie. Het ziet ernaar uit dat de mens tot nog toe nog geen weet heeft van hun aanwezigheid. Hij bukt zich, grabbelt enkele houtblokken met zijn schoppen van handen en gooit die naar beneden op de beschadigde tegels. Dit is het moment waarop Amadeo zijn leven in de weegschaal gooit om zijn familie te redden. Hij stoot een scherp gillend geluid uit: “psiiii-psiiii “en tegelijkertijd lanceert hij zich met zijn krachtige achterpoten in de richting van de indringer. Als reactie deinst de mens achteruit en valt hij samen met enkele houtblokken naar beneden op de beschadigde tegels. Amadeo vlucht met een vaart naar buiten, wetende dat de mens uit angst niet meer zal terugkeren.

Het is oorlog in Ossenisse.

Hans is deelnemer van schrijfgroep Apropos. Wil je meeschrijven? Nieuwe deelnemers welkom. Info: joyce wouters. www.joycewouters.nl